نقد

عشـق، تنفر و تاریخ معماری

نویسنده: كامیار صلواتی / دانشجوی كارشناسی‌ارشد مطالعات معماری ایران، دانشگاه تهران
اولین شماره‌ی «آرشیتكت»، اولین مجله‌ی تخصصی مدرن معماری ایران، دقیقا هفتاد سال پیش منتشر شد. آرشیتكت صدای نسل اول تحصیل‌كردگان آكادمیك معماری بود؛ كسانی كه به مبارزه با نسل‌های پیش از خود برخاسته بودند. بنابراین آرشیتكت اولین عرصه‌ای بود كه متخصصان معماری در آن می‌نوشتند و نظرات خود را در آن بازمی‌گفتند...
اولین شماره‌ی «آرشیتكت»، اولین مجله‌ی تخصصی مدرن معماری ایران، دقیقا هفتاد سال پیش منتشر شد. آرشیتكت صدای نسل اول تحصیل‌كردگان آكادمیك معماری بود؛ كسانی كه به مبارزه با نسل‌های پیش از خود برخاسته بودند. بنابراین آرشیتكت اولین عرصه‌ای بود كه متخصصان معماری در آن می‌نوشتند و نظرات خود را در آن بازمی‌گفتند. بازخوانی و شناخت نوع نگاه این پیشتازان معماری مدرن در ایران به تاریخ معماری - به‌مثابه آنچه پیش‌تر ساخته شده است - به ما كمك می‌كند ریشه‌ی بعضی از جریان‌ها را چه در معماری و چه تاریخ‌نگاریِ معماری بهتر بشناسیم.

نوشتن آثاری درباره‌ی معماری به‌مثابه یك تخصص در درازنای تاریخ ایران چندان مرسوم نبوده است و این را می‌شود از كمبود یا نبود رساله‌های علمی، عملی و نظری معماری در تاریخ ایرانِ پیشامدرن دریافت. شگفت‌آور است كه پدیدآمدن نشریه‌ای تخصصی برای معماری در ایران تا سال ۱۳۲۵ شمسی به‌طول می‌انجامد؛ و این یعنی 83 سال پس از بازگشت ممتحن‌الدوله، (احتمالا) اولین آرشیتكت و تحصیل‌كرده‌ی معماری، به ایران. البته در این فاصله مجلات و روزنامه‌ها و نشریات بسیاری طبع شدند كه دغدغه‌ی شهر و معماری داشتند و حتی در این میان نشریاتی مختص به نهادهای شهری (مانند انجمن بلدیه و بلدیه) به چاپ می‌رسیدند و مسائل شهری را مورد بحث قرار می‌دادند؛ اما ناگفته پیداست كه نشریه‌ای خاص معماری با نشریه‌ای كه به‌طور كلی به‌مسائل شهری می‌پردازد تفاوتی اساسی دارد. در فاصله‌ی 21ساله‌ی به‌تخت‌نشستن رضا پهلوی و انتشار نشریه‌ی «آرشیتكت‌»، تغییراتی گسترده و قابل‌توجه در معماری ایران روی می‌دهد كه تقریبا باعث تغییر جهت كامل معماری در این فاصله می‌شود. در این میان، بررسی نوع بازنمایی «تاریخ معماری ایران» در این اولین نشریه‌ی مدرن و تخصصی معماری در ایران می‌تواند ریشه‌ی بعضی نگرش‌ها و ذهنیت‌ها را از تاریخ معماری ایران، چه در عرصه‌ی كاربست این نظریات در حوزه‌ی عمل معماری و چه در عرصه‌های دیگر، مشخص كند...



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code